Sąd Okręgowy o art. 82 RODO jako podstawie żądania 40 000 zł

W kolejnej sprawie z serii dotyczących zadośćuczynienia wynikającego z naruszenia przepisów ochrony danych osobowych omówimy sprawę, której stan faktyczny nadaje się na niezły odcinek serialu dramatycznego – jest tutaj i zdrada i nagrywanie z ukrycia i próba uzyskania danych osobowych z rejestru Gminy i anonimy…

Postaram się skrócić stan faktyczny do kilku punktów, bo nie on jest tutaj najistotniejszy, a jest nim argumentacja sądu stojąca za wyrokiem oddalającym powództwo:

  1. Pani L.P. pozwem z kwietnia 2019 r. domagała się zasądzenia od pozwanej Gminy kwoty 40 000 zł “tytułem odszkodowania za poniesioną szkodę niemajątkową wynikającą z naruszenia dóbr osobistych powódki poprzez bezprawne ujawnienie jej danych osobowych”.
  2. Uzasadniając żądanie powódka podała, że wnioskami z dnia 7 lipca 2018r. oraz 9 lipca 2018r. wystąpiła do Burmistrza O. o udostępnienie danych z rejestru mieszkańców dotyczących dwóch osób, wobec których zamierzała wystąpić z prywatnym aktem oskarżenia.
  3. Decyzjami z dnia 8 sierpnia 2018 r. Burmistrz Gminy O. odmówił udostępnienia danych z uwagi na niewykazanie interesu prawnego. Decyzje zawierały dane osobowe powódki, tj. jej imię i nazwisko. W obu decyzjach, sporządzonych przez Podinspektora ds. ewidencji ludności B. C., a podpisanych przez Sekretarza Gminy O. L. P. (2), działającego z upoważnienia Burmistrza Gminy, wskazano, iż zostały one wysłane również do osób wskazanych wnioskiem, tj. p. S. W. oraz p. A., której danych powódka do dnia dzisiejszego nie ustaliła.
  4. Powódka wskazała, że ustawa o ewidencji ludności nie zawiera podstawy prawnej do udostępniania danych osób składających wniosek o udostępnienie danych osobowych z rejestru mieszkańców osobie, której dany wniosek dotyczył, w związku z tym działanie pozwanej, polegające na doręczeniu odpisów decyzji zawierających dane osobowe powódki, należało uznać za bezprawne.
  5. Powódka wywodziła, iż sama pozwana, jako administrator danych osobowych powódki potwierdziła fakt dokonania naruszenia. Pismem z dnia 28 sierpnia 2018r., stanowiącym odpowiedź na zgłoszenie powódki naruszenia ochrony danych osobowych, pozwana poinformowała bowiem powódkę, że stosownie do treści art. 33 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) (…) z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchyleniu dyrektywy oraz art. 55 ustawy o ochronie danych osobowych stwierdzono wystąpienie naruszenia ochrony danych osobowych, zaś naruszenie to zostało zgłoszone Urzędowi (…). W piśmie wskazano również, że podjęto odpowiednie środki zaradcze celem zminimalizowania ewentualnych skutków naruszenia i jego ponownego wystąpienia.
  6. W dniu 15 listopada 2018r. powódka otrzymała anonimowy list, stanowiący swego rodzaju ostrzeżenie przed nią, jako osobą wścibską, zawistną oraz ingerującą w życie innych poprzez wszczynanie postępowań karnych i administracyjnych, a także usiłowanie wydobycia danych osobowych z Gminy. Pismo zawierało również szereg inwektyw kierowanych do powódki, w ocenie powódki stanowiło również formę podżegania do przestępstwa naruszenia jej nietykalności cielesnej.
  7. Powódka bardzo przeżyła fakt ujawnienia jej danych osobowych. Od dnia ujawnienia się tych pism przechodzi załamanie nerwowe, co mając na uwadze jej wiek i liczne schorzenia, bezpośrednio zagraża jej życiu. W dniu 22 listopada 2018 r. powódka pod wpływem stresu doznała zawrotów głowy i upadła, co spowodowało bolesne stłuczenie klatki piersiowej. Powódka obawia się o również o swoje bezpieczeństwo.
  8. W odpowiedzi na wezwanie powódki z dnia 19 listopada 2018r. do zapłaty zadośćuczynienia za naruszenie jej dóbr osobistych pozwana odmówiła uznania roszczenia wskazując, że nie sposób przyjąć, iż ewentualne działanie urzędnika Urzędu Miejskiego w O. w jakikolwiek sposób przyczyniło się do powstania czy eskalacji konfliktu jak się wydaje rodzinnego.
Subskrypcja 30 dni
Przez 30 dni masz dostęp do zaawansowanej wyszukiwarki:
129
 PLN z VAT
  • Aktualizowanej Bazy Orzeczeń Sądów i Trybunałów
  • Eksperckich tez wybranych orzeczeń
  • Decyzji Polskiego Organu Nadzorczego
  • Decyzji Europejskich Organów Nadzorczych
  • Wytycznych i Opinii EDPB oraz EDPS
  • Konkretnych argumentów w postępowaniu administracyjnym
Wybieram
Subskrypcja 360 dni
Przez 360 dni masz dostęp do wszystkich funkcjonalności subskrypcji 30 dni
1548
 PLN z VAT
  • Dedykowany newsletter zawierający najważniejsze wyroki opublikowane w danym miesiącu wraz z tezami
  • Indywidualnych konsultacji z założycielem serwisu Judykatura.pl w kwestiach związanych z RODO (3 konsultacje w ramach obowiązującej subskrypcji)
  • Oszczędność 15% względem pozostałych pakietów
Wybieram
Subskrypcja 180 dni
Przez 180 dni masz dostęp do wszystkich elementów subskrypcji 90 dni:
774
 PLN z VAT
  • Dedykowany newsletter zawierający najważniejsze wyroki opublikowane w danym miesiącu wraz z tezami
  • Indywidualną konsultację z założycielem serwisu Judykatura.pl w kwestiach związanych z RODO (1 konsultacja w ramach obowiązującej subskrypcji)
  • Oszczędność 10% względem pozostałych pakietów
Wybieram

a jeśli chodzi o elementy jak z serialu to Sąd ustalił taki stan faktyczny:

Powódka podejrzewała swojego męża o utrzymywanie kontaktów z innymi kobietami; mąż powódki zaprzeczał temu. Na nagraniu dokonanym telefonem pozostawionym w domu w celu weryfikacji podejrzeń, powódka zidentyfikowała w jej ocenie, głos sąsiadki mieszkającej naprzeciwko, o której wiedziała, że ma na imię A.. Powódka przestraszyła się, że osoba ta odwiedziła jej męża, ponieważ miała wiedzę, iż pracuje ona w aptece i ma do czynienia z lekami.

Powódka mając już “jakieś” informację o tym, kto konkretnie jest “zainteresowany” jej mężem wystąpiła:

w dniu 09 lipca 2018r. do Burmistrza Gminy O. z wnioskiem o udostępnienie danych z rejestru mieszkańców dotyczących S. W. w zakresie adresu i daty zameldowania na pobyt stały i czasowy oraz numeru PESEL; powódka złożyła także wniosek o udostępnienie danych z rejestru mieszkańców dotyczących p. A. zameldowanej przy ul. (…) w O..

Jako uzasadnienie potrzeby uzyskania danych powódka wskazała, iż zamierza wytoczyć powództwo w celu ochrony jej praw wynikających z naruszenia art. 157 i 193 k.k.

Organ rozpatrujący wniosek L.P. o udostępnienie danych osobowych decyzją z sierpnia 2018 r.:

odmówił udostępnienia danych dotyczących p. A.. W uzasadnieniu wskazano, iż L. P. (1) nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu informacji zaś zamiar skierowania do sądu wniosku w celu ochrony praw wynikających z art. 157 k.k. i art. 193 k.k. nie spełnia przesłanek wykazania interesu prawnego. Sam zamiar zainicjowania postępowania sądowego nie wypełnia bowiem istotnych elementarnych wartości, na jakich oparty jest interes prawny. Nie jest to bowiem interes prawny konkretny, aktualny obiektywnie istniejący. Samo deklarowanie zainicjowania w przyszłości postępowania sądowego przesądza o braku uzasadnionych podstaw prawnych i faktycznych wykazania interesu prawnego. Nadto w piśmie wskazano, że wysłane zostało zapytanie do osoby, której wniosek dotyczy w celu uzyskania zgody tej osoby na udostępnienie danych oraz, że w dniu 06 sierpnia 2018r. Urząd otrzymał pismo od Pani A. o niewyrażeniu zgody na udostępnianie jej danych osobowych żadnej innej osobie.

Odpis decyzji wysłano powódce oraz osobie, której dotyczył wniosek tj. p. A..

no i pokazuje się też anonim:

„informacja dot. L. P. (1), zam. O., ul. (…), Informujemy wszystkich mieszkańców O., o (…), która wtrąca się do życia swojego męża i jego przyjaciółki. Pani P. zamiast zając się pracą i zdrowiem, usiłuje psuć związek swojemu mężowi, którego przez wiele lat zaniedbywała i nie dawała tego co kobieta powinna dać. teraz ma wielkie pretensje do świata i do kobiety która go doceniła, pokochała i urodziła mu dziecko. Z informacji urzędu miasta wiemy, że jest wielce niezadowolona z powodu odwiedzin przyjaciółki męża w jej domu, wdraża postępowania administracyjne, śledztwa prokuratorskie i sprawy sądowe. Usiłuje wyciągać dane osobowe z Gminy, ale bez skutku – sprawa (…) Szanowni Mieszkańcy naszego miasta, Każdy kto spotka na swej drodze L. P. (1) powinien splunąć na jej twarz. Kto jej nie zna wskazujemy facjatę celem dokładnego trafienia śliną”.

No i taki list nie mógł wywołać innego efektu niż:

Powódka po otrzymaniu anonimu zgłosiła się do psychiatry; otrzymała receptę na leki psychotropowe, jednak po zapoznaniu się z treścią dołączonych do nich ulotek zdecydowała, że nie będzie ich zażywać. W zamian wieczorami wypiła „drinka”.

I teraz możemy przejść do stanowiska Sądu w zakresie przedstawionego powództwa.

Materialnoprawną podstawę żądania powódki stanowił art. 82 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) (…) z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy (…) (dalej (…)), zgodnie z którym każda osoba, która poniosła szkodę majątkową lub niemajątkową w wyniku naruszenia rozporządzenia, ma prawo uzyskać od administratora lub podmiotu przetwarzającego odszkodowanie za poniesioną szkodę (ust. 1). Każdy administrator uczestniczący w przetwarzaniu odpowiada za szkody spowodowane przetwarzaniem naruszającym niniejsze rozporządzenie. Podmiot przetwarzający odpowiada za szkody spowodowane przetwarzaniem wyłącznie, gdy nie dopełnił obowiązków, które rozporządzenie nakłada bezpośrednio na podmioty przetwarzające, lub gdy działał poza zgodnymi z prawem instrukcjami administratora lub wbrew tym instrukcjom (ust. 2). Administrator lub podmiot przetwarzający zostają zwolnieni z odpowiedzialności, jeżeli udowodnią, że w żaden sposób nie ponoszą winy za zdarzenie, które doprowadziło do powstania szkody (ust. 3).

Zgodnie zaś z art. 92 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych w zakresie nieuregulowanym rozporządzeniem 2016/679, do roszczeń z tytułu naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, o których mowa w art. 79 i art. 82 tego rozporządzenia, stosuje się przepisy kodeksu cywilnego.

Zaś zgodnie z art. 100 tejże ustawy do postępowania w sprawie o roszczenie z tytułu naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, o których mowa w art. 79 i art. 82 rozporządzenia (…), w zakresie nieuregulowanym ustawą o ochronie danych osobowych stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego.

Sąd odniósł się też do ważnego zagadnienia – czy mamy tutaj do czynienia z odpowiedzialnością deliktową:

Natomiast w polskim prawie cywilnym zasada ochrony dóbr osobistych człowieka wyrażona została w art. 23 k.c., w myśl którego dobra osobiste człowieka, pozostają pod ochroną prawa cywilnego, niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Katalog chronionych dóbr osobistych wymienionych w art. 23 k.c. ma przy tym jedynie charakter przykładowy, na co wskazuje sformułowanie „w szczególności”, nie jest to więc katalog wyczerpujący. Środkiem ochrony naruszonych dóbr jest m.in. zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę (art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 zd. 3 k.c.).

Przesłanką roszczenia o zapłatę zadośćuczynienia na podstawie przytoczonych przepisów jest wykazanie przez pokrzywdzonego faktu naruszenia konkretnego dobra osobistego oraz doznania krzywdy na skutek naruszenia dobra osobistego. Przepis art. 448 k.c. został umieszczony w tytule VI księgi trzeciej Kodeksu cywilnego “Czyny niedozwolone”, zatem stosuje się do niego zasady reżimu odpowiedzialności deliktowej (orzeczenie SN z dnia 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581/00, i z dnia 24 stycznia 2008 r., I CSK 319/07, LEX nr 448025). Warunkiem przyznania zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę jest więc wina podmiotu, który dopuścił się naruszenia (art. 415 k.c.). Ciężar dowodu w zakresie winy spoczywa na podmiocie, który dochodzi ochrony swoich dóbr osobistych.

4 lata z RODO!

Sąd też wskazał, że:

W celu oceny roszczenia powódki zbadać należało w rozpoznawanej sprawie, czy udostępnienie przez pozwaną Gminę danych osobowych powódki osobom, których dotyczył jej wniosek, było zgodne z prawem.

Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ewidencji ludności, która miała zastosowanie do postępowania organów administracji w niniejszej sprawie, dane z rejestru PESEL oraz rejestrów mieszkańców w zakresie niezbędnym do realizacji ich ustawowych zadań udostępnia się organom państwowym i samorządowym, oraz innym podmiotom w nim wymienionym.

Dane te mogą być udostępnione osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny (art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności) oraz innym osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą interes faktyczny w otrzymaniu danych, pod warunkiem uzyskania zgody osób, których dane dotyczą (art. 46 ust. 2 pkt 3 ustawy o ewidencji ludności). Te dwa przepisy kreują odrębne przesłanki warunkujące udostępnienie danych osobowych.

Tryb uzyskiwania zgody, o której mowa w art. 46 ust. 2 pkt 3 ustawy o ewidencji ludności obecnie określa Rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie określenia wzorów wniosków o udostępnienie danych z rejestru mieszkańców i rejestru PESEL oraz trybu uzyskiwania zgody na udostępnienie danych po wykazaniu interesu faktycznego.

W orzeczeniu znajdziemy też podsumowanie:

Działanie to było więc zgodne z art. 6 ust. 1 pkt c (…), gdyż organ do którego zwróciła się powódka zobowiązany był wystąpić do wskazanych przez powódkę osób z wnioskiem o wyrażenie zgody, jednocześnie podając jej imię i nazwisko, jako wnioskodawczyni. Celem udostępnienia danych dotyczących wnioskodawcy była wyłącznie realizacja wniosku powódki, zaś Gmina nie ujawniła danych dotyczących powódki w zakresie szerszym niż zobowiązywały ją do tego przepisy wyżej powołanego rozporządzenia. W tej sytuacji nie można mówić o naruszeniu dóbr osobistych powódki poprzez ujawnienie jej danych osobowych osobom trzecim, skoro działanie Gminy, jako administratora tych danych, było zgodne z prawem, a nadto przez to prawo wymagane.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż nawet gdyby uznać, że udostępnienie danych osobowych powódki osobom trzecim stanowiło naruszenie przepisów (…) to i tak w ocenie Sądu brak jest adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy tym naruszeniem a szkodą niemajatkową powódki.

Reasumując Sąd ocenił, że:

brak w ocenie Sądu w świetle ustalonego stanu faktycznego także wskazywanego przez powódkę związku z zachowaniem strony pozwanej a stanem zdrowia powódki oraz odczuwanym stresem i lękiem. Powódka bowiem jak zeznała dochodzoną pozwem kwotę wyliczyła biorąc pod uwagę pogorszenie stanu zdrowia, fakt wypadania włosów; jak zeznała „teraz musi jeździć po lekarzach i się leczyć”. Powódka zeznała, iż schudła 12 kg od chwili kiedy powzięła wiedzę, iż u jej męża była p. A. i pojawiły się u niej nowe choroby, ponieważ wcześniej chorowała tylko na (…). Nadto po sprawie z S. W. ujawniła się u niej (…), a po otrzymaniu anonimu dostała (…) i została skierowana do szpitala, dostała także (…), co uznaje za skutki stresu. Jednakże z dołączonej przez powódkę dokumentacji lekarskiej wynika, iż już przed majem 2018r. była leczona z powodu (…), (…) i (…); nie wykazała powódka także w ocenie Sądu związku przyczynowego między zachowaniem strony pozwanej a faktem doznania upadku w dniu 22 listopada 2018r.

Sama powódka zeznając w ogóle do tego zdarzenia nie nawiązała, opisując jednak szczegółowo dwa inne zdarzenia napaści na nią, kiedy to zostać miała uderzona oraz przyduszona. Sąd nie czynił jednak w tym zakresie ustaleń faktycznych, albowiem sama powódka w pozwie nie wskazywała na te zdarzenia jako na podstawę faktyczną swego roszczenia. Powódka w żaden sposób nie wykazała, iż to w związku z zachowaniem pozwanej Gminy a nie w związku choćby z problemami małżeńskimi doszło ewentualnie do zmiany czy pogorszenia jej stanu zdrowia.

Mając na względzie powyżej opisane okoliczności Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, oceniając, iż brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia odpowiedzialności pozwanej Gminy względem powódki. W ocenie Sądu w świetle ustalonego stanu faktycznego udostępnienie danych osobowych powódki osobom trzecim nie stanowiło o naruszeniu przepisów (…), ale nawet i przy przyjęciu odmiennej oceny brak jest podstaw do przyjęcia istnienia adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy owym naruszeniem a szkodą niemajatkową powódki.

Subskrypcja 30 dni
Przez 30 dni masz dostęp do zaawansowanej wyszukiwarki:
129
 PLN z VAT
  • Aktualizowanej Bazy Orzeczeń Sądów i Trybunałów
  • Eksperckich tez wybranych orzeczeń
  • Decyzji Polskiego Organu Nadzorczego
  • Decyzji Europejskich Organów Nadzorczych
  • Wytycznych i Opinii EDPB oraz EDPS
  • Konkretnych argumentów w postępowaniu administracyjnym
Wybieram
Subskrypcja 360 dni
Przez 360 dni masz dostęp do wszystkich funkcjonalności subskrypcji 30 dni
1548
 PLN z VAT
  • Dedykowany newsletter zawierający najważniejsze wyroki opublikowane w danym miesiącu wraz z tezami
  • Indywidualnych konsultacji z założycielem serwisu Judykatura.pl w kwestiach związanych z RODO (3 konsultacje w ramach obowiązującej subskrypcji)
  • Oszczędność 15% względem pozostałych pakietów
Wybieram
Subskrypcja 180 dni
Przez 180 dni masz dostęp do wszystkich elementów subskrypcji 90 dni:
774
 PLN z VAT
  • Dedykowany newsletter zawierający najważniejsze wyroki opublikowane w danym miesiącu wraz z tezami
  • Indywidualną konsultację z założycielem serwisu Judykatura.pl w kwestiach związanych z RODO (1 konsultacja w ramach obowiązującej subskrypcji)
  • Oszczędność 10% względem pozostałych pakietów
Wybieram